ਕੌਣ ਨੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀ? ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ - Gautam Kapil - Insight Report

ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚਰਚਾਵਾਂ ਛਿੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਣ ਨੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗੀ? ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ 1674 AM ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਇਨਸਾਈਟ ਰਿਪੋਰਟ’ (Insight Report) ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਗੌਤਮ ਕਪਿਲ ਨੇ ਇਸ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੁੱਦੇ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਿਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੇ ਤੱਥ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੜਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਘੋਲ ਹੈ। ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਬਾਗੀ ਧੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਖੜਕਾ-ਦੜੱਕੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਯਮਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਯਮਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਗੀ ਗੁੱਟ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਹੂਤੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਥੰਮ੍ਹ ’ਸਾਊਦੀ ਅਰਾਮਕੋ’ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ।