İçeriden Bi'olog

Günlük rutininizin bir parçası olan kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin, hatta kullandığınız gıda ambalajlarının hormonal dengenizi bozma potansiyelini hiç düşündünüz mü? Bu bölümde, modern yaşamın kaçınılmaz bir...

İnsanız kusursuz muyuz? Asla. Bu bölümde beynimizin en büyük evrimsel hatalarını ve modern hayatta nasıl kısa devre verdiğini konuşuyoruz. Confirmation bias’tan 20'lik dişlere, pelvis daralmasından kabileciliğe, sırt...

Bu bölümde Ağustos Böceği Kanalına konuk oldum. Piyanist Eylül Selamet ile müziğin vagus sinirimiz üzerindeki etkilerini konuştuk. Neden müzik dinlemek bizi rahatlatır? Vagus siniri ve işlevi nedir? Klasik müzik...

Bu podcast bölümünde, günümüzde giderek popülerleşen bitkisel sütler hakkında kapsamlıca konuştum. Bitkisel sütlerin sağlık açısından sunduğu başlıca faydalar, tüketim avantajları ve potansiyel risklerini detaylı...

Bu bölümde sindirim sistemiyle beyin arasındaki bağlantıyı keşfediyoruz! Yiyecekleri görüp düşünmenin midemizde nasıl asit salgısını başlattığını, gastrin, histamin ve asetilkolinin bu süreçteki rollerini konuşuyoruz...

Bu bölümde sık sık adını duymaya başladığımız doğal kumaşları masaya yatırıyoruz: Pamuk, keten, ipek, yün... Neden son yıllarda daha fazla karşımıza çıkıyorlar? Sadece moda değil, sağlık açısından da neden bu kadar...

Her gün “yarın uyuyacağım” deyip gece yarısından sonra mı uyuyorsun? Bu bölümde, sirkadiyen ritim dediğimiz biyolojik saatimizin nasıl çalıştığını ve özellikle ergenlerde neden farklı işlediğini konuşuyoruz. Melatonin...

Kararlarımızı gerçekten biz mi veriyoruz, yoksa beynimiz ve çevremiz çoktan bizim yerimize seçti mi? Bu bölümde özgür irade kavramını beyin, psikoloji ve toplumsal etkenler ışığında masaya yatırıyoruz. Benjamin Libet’in...

Aynı ilişki biçimleri, aynı hatalar, aynı kaçışlar… Peki ya tüm bunların ardında beynimizin enerji tasarrufu yapma çabası, tanıdık olanı seçme arzusu ve çözülmemiş travmalar varsa? Bu bölümde: Doğanın kendi döngülerini...

Bir neşter darbesiyle gelen rahatlama... Bir sülüğün ısırığıyla arandığı şifa... Ama asıl soru şu: Bunlar gerçekten işe yarıyor mu, yoksa biz öyle mi hissetmek istiyoruz? Bu bölümde; 📜 Binlerce yıllık hacamat ve sülük...

"Şekersiz", "fit", "form" ya da "proteinli" gibi etiketlerle sunulan ürünler gerçekten düşündüğümüz kadar masum mu? Bu bölümde market raflarında “sağlıklı atıştırmalık” olarak pazarlanan granola barlar, proteinli...

“İnce görünüyorum ama göbeğim var…” “Temiz besleniyorum ama hâlâ kaslı değilim…” “Zayıfım ama formda hissetmiyorum…” Bu cümleler size tanıdık geliyorsa, bu bölüm tam size göre. Bu bölümde, dışarıdan zayıf ama içeriden...

GDO denince aklınızda hemen kırmızı bir alarm çalıyor mu? “Doğal değilse kötüdür” diye düşünenlerden misiniz? O zaman bu bölüm, düşündüğünüz her şeyi sorgulatabilir. Bu yayında; Genetiği değiştirilmiş mısıra neden Bt...

Yapay zekâ biyolojiyi nasıl dönüştürüyor? Bu bölümde, AI'nin moleküler biyoloji, genetik ve ilaç geliştirme gibi alanlarda neler yaptığını konuşuyoruz. Protein yapısı tahmini, genetik varyant analizi, CRISPR ile gen...

"Spiritüellik" deyince aklınıza ilk ne geliyor? Duygular mı, ritüeller mi, yoksa bilim dışı bir alan mı? Bu bölümde, tüm ezberleri bozuyoruz. Beyin taramalarından, sinir sistemine; öz farkındalık hallerinden içsel...

Modern çağın en görünmez yüklerinden biri olan zihinsel gürültü, odaklanmayı zorlaştırıyor, beyni sürekli tetikte tutuyor. Bu bölümde, beynin Default Mode Network (Varsayılan Mod Ağı) üzerinden zihnin neden “boşta” bile...

Virüsler ve mantarlar… Çoğu zaman yalnızca hastalandığımızda aklımıza gelen bu mikroorganizmalar, aslında hayatın görünmeyen sahnesinde başrolde oynuyor. Bu bölümde, insan sağlığı üzerindeki etkileriyle öne çıkan...

Bu bölümde patojen bakterilerin, bakterilerden farkını inceliyoruz. Mikropların gerçekten ne olduğunu konuşuyoruz. Hastalık yapıcı bakterilerin sebep olduğu hastalıklara bakıp, dönerlerin üzerine ilave edilen etlerin...

Merak ettiniz mi hiç… Neden kara kedi görünce yolumuzu değiştiriyoruz? Ya da neden tırnakları gece kesmemek gerektiğine inanıyoruz? Peki ya nazar… Gerçekten enerji mi aktarılıyor? Bu bölümde; batıl inançların evrimsel...

Hamilelik sadece bir biyolojik süreç değil, aynı zamanda milyonlarca yıllık evrimsel bir mirasın yeniden sahneye çıkışıdır. Bu bölümde, embriyonun anne karnındaki gelişimini adım adım takip ediyor, balık benzeri...

Bu bölümde, alışveriş psikolojisini, sosyal medya bağımlılığını ve tüketim toplumunun zihinlerimizi nasıl şekillendirdiğini inceliyoruz. Dopamin sistemi, FOMO (kaçırma korkusu) ve karar yorgunluğu gibi zihinsel...

İnsan neden yalnız olmaktan çok bir grup içinde hareket etmeye yatkındır? Dil nasıl evrimleşti ve bizi nasıl birbirimize bağladı? Sesin, ritmik konuşmaların ve sloganların toplumsal hareketlerde oynadığı rol nedir? Bu...

Dünya üzerindeki farklı insan gruplarının fiziksel özellikleri neden bu kadar farklı? Tibetlilerin yüksek rakımlara nasıl adapte olduğunu, Afrikalıların koyu ten renginin nasıl bir avantaj sağladığını, İskandinavların...

Gördüğümüz, duyduğumuz ve hatırladığımız her şeyin ne kadarını gerçekten doğru, ne kadarını beynimizin yarattığı bir simülasyon? Bu bölümde, gerçeklik ile illüzyon arasındaki ince çizgiyi keşfe çıkıyoruz. Beynimizin...

Doğa, milyonlarca yıl boyunca karşılaştığı sorunları çözmek için en verimli algoritmaları geliştirdi. Peki, biz insanlar bu biyolojik süreçlerden nasıl ilham alıyoruz? Bu bölümde evrimsel algoritmalardan sürü zekâsına...